سونامی آنفولانزا پس از وعده هایی که عملی نشد! / بی توجهی وزارت بهداشت به هشدارهای جهانی آنفولانزا

موج اول آنفولانزا در ۷۱ روز گذشته، در حدود ۴ هزار نفر را روانه بیمارستان کرده و جان ۸۱ نفر را نیز گرفته است. بیشترین موارد مرگ این بیماری در استان‌های کرمان، گلستان، گیلان، فارس و کهگیلویه وبویراحمد بوده است و استان های دیگری نیز درگیر بوده اند

الهه موسوی

موج اول آنفولانزا  در ۷۱ روز گذشته، در حدود ۴ هزار نفر را روانه بیمارستان کرده و جان ۸۱ نفر را نیز گرفته است. بیشترین موارد مرگ این بیماری در استان‌های کرمان، گلستان، گیلان، فارس و کهگیلویه وبویراحمد بوده است و استان های دیگری نیز درگیر بوده اند.

با وجود هشدار «سازمان بهداشت جهانی» درباره پاندمی جهانی آنفولانزا و طرح آن از سوی مدیران وزارت بهداشت در «سمپوزیوم کشوری آنفولانزا» در مهرماه امسال، وزارت بهداشت، فعالیت های پیشگیرانه و اطلاع رسانی درباره این بیماری را که از نیمه پاییز تبدیل به اپیدمی در کشور شد نسبت به سال های گذشته کاهش داد. برای نمونه زائران و مسافران کشور عراق که در سال ۹۷ درهنگام عبور از مرز، به آنان واکسن آنفولانزا تزریق شد. اما امسال این واکسیناسیون همگانی را از وزارت بهداشت دریافت نکردند .همچنین اطلاع رسانی برای شهروندان درباره ضرورت پیشگیری با واکسیناسیون نیز متناسب با هشدار جهانی نبود.

روی دیگر این سکه نیز کمبود واکسن آنفولانزا در زمان طلایی تزریق، یعنی اواخر زمستان و اوایل پاییز بود؛ یعنی زمانی که تزریق واکسن می تواند موثر باشد. درست در همان زمان، واکسن آنفولانزا کمیاب شد و اگر هم پیدا می شد در حدود ۳۸ تا ۴۰ هزار تومان قیمت داشت. این یعنی خانواده های در معرض خطر که تعدادشان هم کم نبود باید کل یارانه یک ماه خود را برای تزریق واکسن خرج می کردند.
 اخطار جهانی
رئیس مرکزمدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت سپس از هشدار سازمان جهانی بهداشت و ابتلای ۴۰درصد زائران اربعینی امسال عراق خبر داده و گفت«طبق روال سال‌های اخیر، طغیان احتمالی این بیماری در ایران زمانی شروع می‌شود که زائران از عراق باز می‌گردند. برای افرادی که به مراسم اربعین رفته‌اند و در حال بازگشت هستند، یک نظام مراقبت داریم و به صورت سندرومیک بیماری‌های آنها را ثبت کنیم. بین ۳۶ تا ۴۰ درصد کسانی که تاکنون به عراق عزیمت کرده‌اند و دچار بیماری شده‌اند، بیماری آنها با سندرم تنفسی بوده است. بنابراین باید منتظر باشیم که با بازگشت زائران، آن‌ها مبتلا به بیماری تنفسی و از جمله آنفلوآنزا باشند».

او همچنین در سازمان جهانی بهداشت به همه کشورها اعلام کرده که باید خودشان را برای مواجهه دوباره با پاندمی آنفلوآنزا آماده کنند و این پاندمی حتما رخ خواهد داد.
به نظر می‌رسد این بار پاندمی آنفلوآنزا حتی زودتر از دوره قبل رخ دهد و شرایط ویروس آنفلوآنزا چنین موضوعی را نشان می‌دهد. البته این نگرانی نیز وجود دارد که برخی کشورها به دلیل خفیف بودن پاندمی سال ۲۰۰۹ بیماری آنفلوآنزا را دست‌کم گرفته باشند. سازمان جهانی بهداشت از کشورها خواسته تا خودشان را آماده کنند و برنامه ملی پیشگیری خود را در زمینه آنفلوآنزا اعلام کنند.

با این همه نه مساله «قرنطینه مسافران خارجی» به طور جدی به اجرا درآمد و نه واکسیناسیون مسافران عراق، اجرایی شد وهمین دونمونه کافی بود تا اپیدمی آنفولانزا در ایران پدیدار شود.

پاندمی جهانی آنفولانزا

همه گیری جهانی آنفولانزا تاریخچه نگران کننده ای دارد. این همه گیری مرگبار جهانی در سال ۱۹۱۸  حدود ۱۰۰ میلیون نفر را در جهان به کام مرگ کشید و در سال های ۱۹۵۷ و ۱۹۶۷ در مقیاس های کوچکتر تکرار شد.

آخرین پاندمی جهانی آنفولانزا در سال ۲۰۰۹ رخ داد و به آن شدتی که تصور می‌شد نبود؛ این پاندمی آنقدر کوچک بود که برخی نام پاندمی را نیز از آن برداشتند. همین موضوع انتقادات زیادی را در سطح جهان در پی داشت؛ تا آنجا که برخی عنوان کردند پروپاگاندای صورت گرفته در مورد پاندمی آنفلوآنزا بیش از حد واقعی بزرگ بوده است.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در پاسخ به این پرسش می گوید:« پاندمی آنفلوآنزا در هر شکل خطرناک است و می‌تواند خسارت‌های سنگینی را به جامعه تحمیل کند. در یک فصل معمولی آنفلوآنزا، حدود ۲۰ درصد مردم مبتلا می‌شوند که در شرایط پاندمی این رقم بسیار بیشتر خواهد بود و این یعنی بخش زیادی از مردم یک جامعه در معرض آنفلوآنزا قرار می‌گیرند که چنین وضعیتی به خودی خود خطرناک است.»

۸۱ کشته در کشور

دو روز پیش دکتر علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، از شیب نزولی میزان ابتلا به آنفلوآنزا در کشور خبر داد. او گفت که از روز نهم تا شانزدهم آذرماه امسال، تعداد ۸۳۳۳ نفر از هموطنان به دلیل این بیماری به مراکز درمانی مراجعه کرده اند. او تعداد فوت شدگان را تا امروز ۸۱ نفر اعلام کرد و گفت که اغلب این افراد دارای بیماری زمینه ای بوده و از گروه های حساس هستند. رییسی پیش بینی کرد که با توجه به کاهش شیوع بیماری، هفته جاری وهفته آینده موارد ابتلا با کاهش چشمگیر همراه باشد.

این درحالی است که حوادث رخ داده در استان ها و شهرستان های درگیر، خلاف اظهارات مسوولان وزارت بهداشت بوده و نتایج نگران کننده ای را برای شهروندان در بر داشته است.
طی هفته گذشته مرگ و میر مبتلایان به آنفولانزا در استان های درگیر از جمله گلستان و کهکیلویه بویراحمد شدت گرفته و چند تن از شهروندان را به کام مرگ کشیده است. رییس هیات وزنه برداری استلان گلستان که هم جوان بوده و هم ورزشکار، در اثر این بیماری درگذشته و اثبات کرده که این ادعای متولیان که تنها سالمندان وگروه های حساس در معرض خطر هستند نادرست است.
 اطلاع رسانی دیرهنگام

اکنون برای مخاطبان و رسانه ها چند پرسش جدی در این رابطه مطرح می شود. نخست اینکه چرا مسوولان وزارت بهداشت درباره اطلاع رسانی این اپیدمی این همه دیر اقدام کردند و با وجود اینکه «سازمان بهداشت جهانی» هشدارهای لازم را به تمام کشورها داده بود و مدیران اقماری وزارت بهداشت  این خبر را اعلام کرده بود؛ در نهایت آنرا نادیده گرفته و برای پیشگیری تقریبا اقدام مشخصی انجام نداده و حتی اقدامات خود را نسبت به سال های قبل کاهش دادند.

حال باید پرسید متولیان بهداشت کشور که نمی توانند ازعهده یک اپیدمی ساده که سازمان های جهانی پیش از این هشدارش را داده اند بربیاید چگونه می توانند حق حیات، سلامت و کیفیت زندگی و در یک جمله نظام سلامت کشور را مدیریت کنند؟!