دامپزشک تا دامپزشک؛ از روستا تا اعیان نشین های تهران / بررسی درآمد پزشکان حیوانات به بهانه روز «دامپزشک»

به شوخی می‌گوید:«به من با این سر و وضع می‌گویند دکتر، به کسی که سگ‌های زینتی ویزیت می‌کند دکتر می‌گویند و به پزشک جراح هم دکتر می‌گویند ولی آنها کجا و من کجا! من کل درآمدم توی ماه شاید به ۵ میلیون هم نرسد ولی به قول مردم دکتر هستم ولی دامپزشکی که گربه و سگ و پرنده معاینه می‌کند دستکم چند برابر من درآمد دارد.»

منصور عباس‌پور

لباس یک تکه به تن دارد شبیه به همانی که خلبان‌ها به تن دارند. لباس سبز رنگش چرک شده از بس که از صبح علی الطلوع به گوسفندها واکسن آنفولانزا زده. شاید کار سختی باشد که گوسفندها را بغل بگیری و واکسن را تزریق کنی! دکتر حسین اقدمی نزدیک به ۱۰ سال است کارش همین است رسیدگی به دام‌های سنگین مثل گاو و گوسفند و بز. اهل یکی از شهرهای کوچک آذربایجان شرقی است. به شوخی می‌گوید:«به من با این سر و وضع می‌گویند دکتر، به کسی که سگ‌های زینتی ویزیت می‌کند دکتر می‌گویند و به پزشک جراح هم دکتر می‌گویند ولی آنها کجا و من کجا! من کل درآمدم توی ماه شاید به ۵ میلیون هم نرسد ولی به قول مردم دکتر هستم ولی دامپزشکی که گربه و سگ و پرنده معاینه می‌کند دستکم چند برابر من درآمد دارد.»
شاید حق با دکتر اقدم باشد کسی که سال‌ها درس خوانده و به گفته خودش به خاطر علاقه‌ به این رشته شبانه‌روزی مشغول کار است ولی پولی که او به دست می‌آورد با درآمد دامپزشکان دیگر در شهرهای بزرگ کاملا متفاوت است. همین چند روز پیش بود شنیدم یکی از آشنایانم سگ خانگی را برای ویزیت پیش دامپزشک برده و دکتر برای معاینه و ویتامین‌‌هایی که به او داده یک میلیون پول گرفته است!

* تخصص یا تعهد با عشق به حیوانات؟!
از دکتر اقدم می‌پرسم چه فرقی بین دامپزشکان از نظر تخصص وجود دارد و آیا این تخصص‌ها در کسب درآمدشان تاثیری دارد یا نه؟ «دامپزشکی هم مثل پزشکی کلی رشته و زیررشته دارد مثلا دامپزشکی دام سبک و سنگین، پرندگان و آبزیان و و خزندگان، تخصص قارچ‌شناسی و ویروس ‌شناسی و باکتری شناسی و … .
آن زمان یعنی ۱۵- ۱۶ سال پیش علاقه داشتم دامپزشک دام شوم چراکه پدرم دامدار است ولی طی این چند سال گذشته مدام با خودم کلنجار می‌روم چرا دامپزشک سگ و گربه یا حتی پرندگان نشدم. رسیدگی به دام سنگین خیلی زمان‌بر و طاقت فرساست و گذشته از بیماری‌های مشترکی که با انسان دارد دستمزد پایینی نسبت به دستمزد دامپزشکان دیگر دارد ولی کسی که در شهرهای بزرگ کلینیک دارد گذشته از معاینه و درمان و جراحی از تکثیر گونه‌‌های سگ و گربه نژاددار کلی درآمد دارد ولی این فرصت در حوزه کاری ما نیست.»
وی در ادامه عنوان می‌کند حتی برخی از دامپزشکان در کنار کلینیک خود فروشگاه‌هایی تحت عنوان «پت شاپ» راه‌اندازی می‌کنند و درآمدهای کلانی به دست می‌آورند.

دکتر محمود مرعشی یکی از دامپزشکانی است که سال‌هاست تخصص گرفته و اکنون به عنوان دامپزشک در حوزه حیات وحش فعالیت می‌کند. او مثل دامپزشکانی که کلینیک و پت شاپ دارند، درآمد زیادی ندارد. او عشق و علاقه به حیوانات را دلیل اصلی انتخاب و فعالیت در این رشته عنوان می‌کند. او در طول این سال‌ها به مناطق مختلفی از کشور سفر کرده و حیوانات زیادی را از مرگ نجات داده است.
او درباره شغلش و استخدام در سازمان حفاظت محیط زیست چنین می‌گوید:« ۶  سال دوره عمومی را گذراندم و ۵ سال هم تخصص بیماری پرندگان خواندم. وقتی وارد سازمان شدم دوست و آشنا طعنه زدند که چرا رفته‌ای به جای پزشکی، دامپزشکی خوانده‌ای. من از شغلی که دارم لذت می‌برم. به نظرم دامپزشکی بسیار متفاوت‌تر از پزشکی است. حیوانات که مثل آدم‌ها برای درمان بیماری به پزشک معالجه نمی‌کنند و به همین خاطر ما برای شناسایی بیماری‌های آنها به دل کوه و دشت و بیابان بزنیم. همینکه می‌توانیم از سرایت برخی بیماری‌های مثل طاعون در حیات وحش پیشگیری کنیم کار بزرگی است.
دکتر مرعشی هم قبول دارد برخی از دامپزشکان رشته‌ای را انتخاب کرده‌اند که نسبت به سایر دامپزشکان از درآمدی بیشتری برخوردارند ولی این نیست که آنها در حوزه تخصصی خود تلاش نمی‌کنند. به عقیده او کسی که دامپزشکی را انتخاب کرده به دلیل عشق و علاقه‌ای بوده که به حیوانات داشته است.
دامپزشکانی با درآمدهایی ویژه!

* پزشک حیوانات یا متخصص پت شاپ ها
اکنون تعداد کلینیک‌ها و پت شاپ‌های در تهران و شهرهای بزرگ به اندازه رشد آمار حیوانات خانگی افزایش یافته، شغل پردرآمدی که حالا پانسیون‌های مخصوص نگهداری از حیوانات خانگی را هم باید به آن اضافه کرد!
تا همین چند سال پیش توی این تهران درندشت خبری از پت شاپ نبود اگر هم بود به اندازه تعداد انگشت‌های دست ولی بقال و بزاز و خیاط و … بی‌خیال صنف و پیشه خود شده‌اند و رفته‌اند توی این کار. بیشتر این پت شاپ‌ها تازه تاسیس هستند و مشتری‌ها هم جدید. سری به یکی از این پشت شاپ‌ها در منطقه سیدخندان می‌زنم. ویترین فروشگاه با باکس‌های رنگی و اسباب‌بازی‌های مخصوص سگ و گربه چشم هر رهگذری را به خود جلب می‌کند.
فروشگاه آنقدر بزرگ است که نمی‌شود ته آن را دید. دختر جوانی در حال انتخاب باکس نگهداری برای سگ کوچکش است. سگش را به تازگی خریده و دقیقا نمی‌داند باید چه بخرد و فروشنده با حوصله برایش توضیح می‌دهد چه چیزهایی نیاز است. ۱۰ دقیقه زمان می‌برد تا باکس و برس  مو و اسباب بازی و پت ادرار و ظرف غذا را برای خریدار جفت و جور کند. قیمت همه اینها می‌شود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.

چند دقیقه بعد مرد سن و سال‌داری سگش را پای چپش می‌لنگد به فروشگاه می‌آورد و سراغ دکتر را می‌گیرد. دکتر انتهای فروشگاه روی مبل راحتی لم داده و سرش توی گوشی است. مشتری به دکتر توضیح می‌دهد که سگش چند روزی است و می‌لنگد. دکتر بعد از چند پرسش و پاسخ روپوش سفیدرنگی به تن می‌کند و سگ را بیهوش می‌کند و او را به بخش کوچکی به نام بخش رادیولوژی می‌برد. نتیجه این است که پای سگ مو برداشته است.
دکتر نمی‌خواهد اسمی از او در این گزارش برده شود ولی با خوشرویی جواب سئوالاتم را می‌دهد. او ۶ سال پیش فارغ‌التحصیل شده. این پت شاپ را با دکتر دیگری شریک است و این فروشگاه حکم کلینیک و پت شاپ را دارند و در کنار این کار به تکثیر نژادهای گرانقیمت سگ هم فعالیت دارد.

از او می‌پرسم آیا پیش از انتخاب این رشته برای تحصیل به آینده آن و درآمدش فکر کرده بود؟ زیرخنده می‌زند و می‌گوید:« راستش را بخواهید نه. من علاقه داشتم به این کار. از شانس علاقه مردم برای نگهداری حیوانات خانگی زیاد شد و موقعیت شغلی ما هم پیشرفت خوبی کرد تا جایی که با دوستم تصمیم گرفتیم جایی را راه‌اندازی کنیم که درآمد بیشتری داشته باشد. از طرفی با توجه به بازار خوب فروش حیوانات خانگی به خصوص سگ و گربه من هم وارد این زمینه شدم. البته اینطور هم نیست که پول حرف اول و آخر را می‌زند، گاهی شده برای اینکه نتوانسته‌ام حیوانی را از مرگ نجات بدهم چند روزی افسردگی گرفته‌ام و خانه مانده‌ام. این شغل تا همین چند سال پیش بازار نداشت و ما به زور می‌توانستیم مخارج خودمان را دربیاوریم.»

وی در ادامه می‌افزاید:« شاید دامپزشکان دیگری که در تخصص‌های دیگر مشغول به فعالیت هستند تصور می‌کنند کار و بار ما سکه است ولی به نظرم ریسک در کار ما هم زیاد است چراکه اگر فردا دستور بدهند سگ و گربه‌ها را جمع کنند کارمان را از دست می‌دهیم.»
البته به گفته دکتر جوان با توجه به رونق درخرید و فروش و نگهداری حیوانات خانگی گذشته از اینکه برخی دامپزشکان پانسیون‌های نگهداری از این حیوانات را دارند برخی از کسانی که سررشته آنچنانی در این تخصص ندارند با دایر کردن پانسیون برای هر شب نگهداری از حیوانات خانگی مبالغ قابل توجهی می‌گیرند.
شاید حق با دامپزشکانی باشد که بتازگی به آنها دامپزشکان لاکچری لقب داده‌اند؛ بازار خرید و فروش حیوانات خانگی رشد عجیبی داشته و در این میان راه‌اندازی کلینیک و پانسیون و پت شاپ فرصت استثنایی است برای کسب درآمد بیشتر!