تراژدی یک جشنواره سینمایی در محاق / سی و دمین دوره جشنواره بین المللی فیلم کودک و نوجوان،زیر و بم آن بررسی شد

پنج سالی می شود که فصل تابستان برای علاقمندان و اهالی سینمای کودک با برگزاری جشنواره فیلم کودک و نوجوان گره خورده است.
جشنواره ای که کماکان دورنمای سال های آینده و سرانجام آن، بعد از گذشت سی و دو دوره موضوع داغی برای میزگردها و نشست ها است.

پنج سالی می شود که فصل تابستان برای علاقمندان و اهالی سینمای کودک با برگزاری جشنواره فیلم کودک و نوجوان گره خورده است.
جشنواره ای که کماکان دورنمای سال های آینده و سرانجام آن، بعد از گذشت سی و دو دوره موضوع داغی برای میزگردها و نشست ها است.
این جشنواره که یادگار سال های رنگیِ دهه شصت است و اولین دوره آن در شانزدهم بهمن ماه سال ۶۱ در دو بخش داخلى (فیلم هاى سینمایى) و بین الملل(فیلم هاى انیمیشن) برگزار شد، امسال نیز سى و دومین دوره خود را از ٢٨ مرداد تا ۴ شهریور به دبیری علیرضا تابش ، در شهر تاریخی اصفهان برگزار خواهد کرد.

*حال ناخوشِ جشنواره ای در مسیر زاینده رود

دریغ که طی چند سال اخیر و بویژه با آغاز فصل گرم سال،خشکیِ زاینده رود که یکی از پایه های زندگی بخش اصفهان است، بیشتر به چشم ها دهن کجی می کند اما با دخیل کردنِ طراوت حضور یک جشنواره در باب کودکان، این امید شکل می گیرد که شاید این جشنواره بتواند اصفهان تاریخی و زیبایمان را دوباره احیا و علاوه بر فراهم کردن کارزارى براى معرفى فیلم هایى که کمتر مجالى براى نمایش و دیده شدن مى یابند، فرصتى براى طرح چراهایى باشد که سال ها حول این جشنواره با بودجه میلیاردی و مدیران فاقد رزومه در حوزه کودک جولان می دهد!

اینکه چرا سینماى کودک در سال هاى اخیر در بین مخاطبان کمرنگ شده است و رد چندانی از آن ها بر پرده هاى نمایش سینماهاى کشور نمى بینیم؟پس از اعلام لیست هیأت انتخاب آثار چرا هیچ ردپایی از فیلمسازان مطرح در این حوزه به چشم نمی خورد؟!
آیا از عیار افتادن جشنواره کودک در سال های اخیر و عدم فراگیری و تاثیرگذاری اش بر جریان رسمی اکران و تبدیل شدن آن به یک دورهمی پرخرج عامل روبرگرداندن سینماگران مطرح از حضور در هیأت انتخاب آن نیست؟؟
آنچه واضح است، این مراسم حداقل درسال های اخیر چیزی جز نمایش نامدیریتى ها وناتوانى هاى متولیان غیرمتخصص سینما در اداره و احیاى سینماى کودک و جشنواره موسوم به کودک و نوجوان در چنته نداشته است، چراکه
این مراسم درشرایطى توسط فارابى و دست اندرکاران این محفل و زیر نظر سازمان سینمایى برگزار مى شود، که خود آن ها و قبلى ها به علت ندانم کارى، اهمال، غفلت و بى کفایتى، مسبب توقف تولید و رکود این سینماى مظلوم و جشنواره آن، بیکارى، بى انگیزگى و انزواى سازندگان فیلم هاى کودک و نوجوان وناامیدى مخاطبان از داشتن سینماى ویژه خودشده اند.
امسال هم درمقابل چشم هاى منتظر کودکان و نوجوانان کشور که سال هاست، درحسرت تماشاى فیلم هاى مناسب، احیا و رونق سینما و جشنواره کودک و نوجوان هستند، این جشنواره بهانه ای شده برای پرداخت دوباره به این موضوع فراموش شده تا شاید دوباره شاهد رونق سینمای کودک در کشورمان باشیم.

*روزهای طلایی جشنواره کودک در سال های دور

نقطه آغاز جشنواره فیلم کودک و نوجوان که امسال در آستانه سى و دو سالگى قرار دارد، در سال ۶۱ و هم زمان با دوران طلایى سـینماى کودک در ایران رقم خورد.دوره اى که کودکان ایرانى سـرگرمى به جز برنامه هاى محدود کودک در تلویزیون و اکران فیلم هاى کودکان در سینماها نداشتند و خبرى از شبکه هاى مختلف براى خردسالان، کودکان و پخش برنامه هاى ٢۴ ساعته و دى وى دى انواع کارتون هاى روز دنیا نبود.
در چنین شرایطى حال و روز سینماى کودک خوب و فروش فیلم ها پر رونق بود و جشنواره فیلم کودک هم رویدادى بسیار مهم محسوب مى شد. در سال هاى اخیر اما این جشنواره علیرغم هزینه های میلیاردی، بیشتر در حاشیه سینمای ایران قرار داشته و سال هاست از حالِ خوبش در دهه شصت فاصله گرفته است.

با این حال جشنواره بین المللى کودک اصفهان در کنار تمـام ضعف هایش، مزیت هایی هر چند کوچک بــراى گونه کودک و کلیت سینماى ایران دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. امید است این جشنواره به روزهاى اوج خود بازگردد و محلى شود براى معرفى فیلم هاى خوب ایرانى براى کودکان سراسر جهان.

*کودکان در رأس

از نکات قابل تحسین در جشنواره بین المللى کودک و نوجوان، حضور داوران در رده سنى کودک و نوجوان است .حضور این طیف سنی در کنار شور، شعف و طراوتى که به جشنواره مى بخشد سنگ محک بسیار خوبى براى فیلم هاى عرضه شده نیز هست.فیلم هاى بسیارى با محوریت کودکان ساخته مى شوند و در این جشنواره به نمایش در مى آیند اما در واقع کوچک ترین ربطى به دنیاى شاد و ذهنیت ساده و پاک کودکان ندارند.
فیلم هایى که اگر چه بازیگران آن ها کودک هستند و درباره کودکان ساخته شده اند اما براى کودکان نیسـتند و جذابیتى براى کودکان و حتى نوجوانان ندارند.
داوران کودک و نوجوان چنین فیلم هایى را نمى پسندند و جوایز و پروانه هاى شان را نثار فیلم هایى مى کنند که براى آنها ساخته شده باشد. به این ترتیب حضور فیلم هاى کودکانه که با دنیاى شاد و بی شیله پیله کودکان و نوجوانان همسو باشند، مورد تشویق بیشترى قرار مى گیرند و این به نوبه خود اتفاق مثبتی است که در چند سال اخیر شاهد آن هستیم. گویا علاوه بر داوری،خبرنگاران اصلی این رویداد هم نوجوان هستند و قرار است یک هفته قبل ازافتتاحیه جشنواره به صورت رسمی معرفی شوند.نکته دیگر قولی ست که حمید رسولی، مدیر کمیته مخاطبان داده و البته معلوم نیست تا چه حد نزدیک به عملی شدن باشد،اما حتی بیان آن برای سینمای کودک جای امیدواری دارد. این قرار مبنی بر این است که بخش سومی که در جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان در حال پیگیری شدن است، وجود کودکان دارای معلولیت در جشنواره است که شامل کودکان ناشنوا، نابینا و ناتوان جسمی و حرکتی می شود. کودکانی که کمتر مجال حضور در این مجامع را پیدا کرده اند .

*نگاهی اجمالی به اهمیت پایگاه جشنواره

بیشتر فستیوال هاى معتبر دنیا مانند کن، ونیز، برلین و کارلووى وارى با نام شهرهاى شان شناخته مى شوند و در واقع به نوعى معرف شهر و جاذبه هاى گردشگرى شهر محل برگزارى جشنواره نیز هستند.
جشنواره بین المللى کودک و نوجوانان ایران هم در همه جا با نام شهر زیباى اصفهان ،پایتخت فرهنگى ایران شناخته مى شود. این جشنواره علاوه بر تهران و همدان، ۱۶ دوره در اصفهان برگزار شده است.
ملاک برگزارى یک جشنواره اما، صرفا برگزاری آن نیست، بلکه باید به این نکته مهم اهمیت داده شود که می توان جنب و جوش و شادى یک جشنواره را به شهر میزبان منتقل کرد و مردم، مسئولان، شهردارى و مقامات آن شهر می توانند در برگزارى جشنواره سهیم باشند و مهمانان این جشنواره ها نیز در کنار تماشاى فیلم ها و استفاده از برنامه هاى فرهنگى جشنواره ها از گشت و گذار در شهر محل برگزارى نیز لذت ببرند وعرفى فرهنگ و جاذبه هاى گردشگرى محل برگزارى فستیوال ها یکى از اولویت هاى شاخص خود جشنواره باشد.با برگزارى جشنواره بین المللى کودک در شهر اصفهان و برنامه ریزى براى بازدید مهمانان از جاذبه هاى توریستى این شهر، حالا دیگر اصفهان به نماد این جشنواره تبدیل شده است.

*فیلم های کوتاه در نگاه ملی و بین المللی

در نهایت هیات انتخاب بخش ملى سی و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان که متشکل از جواد حاتمی، حسین شیخ‌الاسلامی، نادره ترکمانی، سهیل موفق و حامد جعفری است ١٠ فیلم داستانی کوتاه را انتخاب کردند که اسامى آنها به شرح زیر اعلام شده است:

۱٫«پسر دریا» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی عباس جلالی یکتا (محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی)
۲٫«سرخابی» به کارگردانی مرتضی آسمانی و تهیه‌کنندگی مجید عباسی
۳٫«آلوهای وحشی» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی فرید هاشم‌زاده (تهیه شده در شبکه فارس)
۴٫«زنگ آخر» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی حیدرعلی رحمانی قهدریجانی (انجمن سینمای جوانان دفتر نجف آباد)
۵٫«صفر کلوین» به کارگردانی سبحان واقعی و علی فیضی‌پور و تهیه‌کنندگی مهدی سالم (محصول شبکه امید)
۶٫«چندش» به کارگردانی میلاد محمدی و تهیه‌کنندگی حسین دارابی (محصول گروه هنری کات)
۷٫«داستان آینده» به کارگردانی میثم ملکی‌پور و تهیه‌کنندگی محمدحسین بزرگی‌راد (تهیه شده در موسسه سینمایی عمار)
۸٫«بی‌سیم» به کارگردانی محمدحسین امانی و تهیه‌کنندگی حسین دارابی (محصول ناجی هنر و باشگاه فیلم سوره)
۹٫«برای امیر» به کارگردانی جواد حکمی و تهیه‌کنندگی محمدرضا خردمندان
۱۰٫«همکلاسی» به کارگردانی مجتبی حیدری و تهیه‌کنندگی حسین دارابی (محصول گروه هنری کات)
همچنین هیات انتخاب بخش بین الملل جشنواره متشکل از جمال امید، محمد حمیدی‌مقدم، رائد فریدزاده، فرزاد اژدری و حامد سلیمان‌زاده، ٩ اثر داستانی کوتاه در بخش بین‌الملل را انتخاب کردند که اسامی آنها نیز به شرح زیر است:

*فیلم‌های داستانی کوتاه بخش بین‌الملل
۱٫«مرداب» به کارگردانی تارفین آیورسن از کشور نروژ
۲٫«چرخ چرخ» به کارگردانی یونیچی کانایی از کشور ژاپن
۳٫«عشق سینما» به کارگردانی عسگر نوراکان از کشور قرقیزستان
۴٫«نه گام» به کارگردانی موسس رومرا از کشور اسپانیا
۵٫«اینجا هستی» به کارگردانی میخاییل پیلیسکو از کشور روسیه
۶٫«غبار» به کارگردانی دیل ریدیوز از جمهوری لتونی
۷٫«رونالدو» به کارگردانی ریسیپ بزگوز از کشور ترکیه
۸٫«کفش میخی» به کارگردانی عبدالله شاهین از کشور ترکیه
۹٫«مایا» به کارگردانی ماریانا یانکوویچ از کشور دانمارک

*اسامی فیلم های بلند داستانی

همچنین اسامی ۷ فیلم‌ بلند داستانی راه یافته به سی و دومین جشنواره بین‌‍المللی فیلم‌های کودک و نوجوان اعلام که به شرح زیر است:

۱- «اینجا خانه من است» به کارگردانی خیرالله تقیانی‌پور و تهیه‌کنندگی جواد نوری
۲- «جزیره گنج» به کارگردانی حمیدرضا لوافی و تهیه‌کنندگی سعید مرادی (محصول صدا و سیمای مرکز آبادان)
۳- «هشتگ دوچرخه باز» به کارگردانی مصطفی نظری‌زاده و تهیه‌کنندگی پیمان سبزه علی (محصول صدا و سیمای مرکز اصفهان)
۴- «فرزند زمین» به کارگردانی مژگان بیات و تهیه‌کنندگی دکتر محمد نجیبی
۵- «ماهی و برکه» به کارگردانی علی براتی و تهیه‌کنندگی هادی انباردار
۶- «خواب‌های خط‌خطی» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی سیدمحمد حسینی (تهیه شده در سیمای مرکز یزد)
۷- «جوانمردان» (پویانمایی) به کارگردانی علی احمدی و تهیه‌کنندگی الهام ابراهیمی

خبرنگار : بیتا محسنی
دبیر : میرا قربانی فر