تبریز در بن بست حاشیه نشینی

هجوم سیل آسای روستاییان به شهرهای بزرگ در کشورهای در حال توسعه، باعث افزایش حاشیه نشینی در این شهرها می‌شود که در ایران نیز چنین وضعیت بغرنجی حاکم است.درتاریخ ۹ مرداد ۱۳۹۶ وزارت راه و شهرسازی، تعداد حاشیه‌نشینان کشورمان را ۱۹ میلیون نفر اعلام کرد، یعنی از هر چهار نفر ایرانی یک نفر در سکونت‌گاه های غیررسمی زندگی کرده و حاشیه‌نشین محسوب می شود.

جهان به سرعت در حال گسترش زندگی شهری است. در حال حاضر، سرعت رشد شهرنشینی در کشورهای در حال توسعه، بیشتر از کشورهای توسعه یافته است. در ایران نیز شهرنشینی با روندی سریع و شتابان همراه بوده و این رشد شتابان، مسائل و معضلات زیادی برای شهرهای بزرگ ایران و از جمله شهر تبریز به دنبال داشته است.
هجوم سیل آسای روستاییان به شهرهای بزرگ در کشورهای در حال توسعه، باعث افزایش حاشیه نشینی در این شهرها می‌شود که در ایران نیز چنین وضعیت بغرنجی حاکم است.
درتاریخ ۹ مرداد ۱۳۹۶ وزارت راه و شهرسازی، تعداد حاشیه‌نشینان کشورمان را ۱۹ میلیون نفر اعلام کرد، یعنی از هر چهار نفر ایرانی یک نفر در سکونت‌گاه های غیررسمی زندگی کرده و حاشیه‌نشین محسوب می شود.

سکونت حجم انبوهی از جمعیت در محلات حاشیه ای کلانشهر تبریز از دهه ۱۳۵۰ و پس از انقلاب سفید شاه در پهنه های بزرگی از بخش های شمالی و پهنه ای در جنوب این شهر شیوع پیدا کرد و روز به روز بر گستردگی و وسعت آن افزوده شد.در کنار مشکلات مختلف ناشی از حاشیه نشینی و استقرار در سکونت گاه های غیرمجاز، آنچه طی ماه های اخیر باعث نگرانی شدید محققان و پژوهشگران این حوزه شده است، حاشیه خطرناکی دیگر این مشکل اجتماعی به شکل مهاجرت معکوس طبقات مختلف مردم تبریز به این محلات است.
امروز اما این شرایط به مهاجرت از درون شهر و محلات مرکزی به حاشیه شهر تبدیل شده است. اکنون در کلانشهر تبریز ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار بافت حاشیه نشین وجود دارد که بیش از ۴۰۰ هزار نفر از جمعیت ۲ میلیون نفری تبریز در این محلات استقرار دارند.

موضوع حاشیه نشینی در شهر تبریز و مشکلات و مصایب آن حالا آنقدر پررنگ تر از قبل شده است که در طی سال های اخیر بارها و بارها به صدر خبرها آمده است. آخرین بار نیز در تاریخ ۲ تیرماه ۱۳۹۸ و در جلسه شورای شهر تبریز این مهم در دستور کار شورا قرار گرفت.در همین جلسه بود که مدیر کل اداره راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی نیز حضور داشت، یکی از اعضای شورای شهر تبریز صراحتا اشاره کرد تاکنون اقدام شایسته ای در خصوص حاشیه نشینی از سوی شورا و شهرداری تبریز صورت نگرفته است و محلات حاشیه ای تبریز همچنان با کاستی ها مواجه است و متاسفانه نهادهای مرتبط حرکتی اصولی برای رفع این کاستی ها انجام نداده است.

به نظر می رسد موضوع حاشیه نشینی در شهر تبریز با توجه به آمار تکان دهنده ۴۰۰ هزار نفری در شهر دو میلیون نفری حالا در مسیر تازه ای قرار گرفته است. باید توجه داشت که وقتی از یک شهر ، حدود یک پنجم آن طبق آمار رسمی داده شده مسولین حاشیه نشین محسوب می شوند ، بدون تردید زنگ خطری جدی برای شهر و مدیران آن محسوب می شود. آسیب های این حاشیه نشینی می تواند جدی تر از آن باشد که حتی در کوتاه مدت برای آن چاره ای اندیشید و حالا باید منتظر ماند که آیا راهی برای رهایی از بن بست حاشیه نشینی برای کلان شهر تبریز یافت می شود یا خیر.

خبرنگار : وحید پوررضوی
دبیر : میراقربانی فر